از سال ۱۴۰۲، مبنای قیمتگذاری برق صنایع کشور تغییر بنیادینی کرد: ماده ۳ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق (مصوب ۱۴۰۱) مقرر کرد متوسط بهای برق مشترکان صنعتی — به استثنای رمزارز — بر اساس متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی (بر پایه بهای سوخت نیروگاهها بهعلاوه هزینه انتقال) تعیین شود. نتیجه، ابلاغیههای سالانه وزارت نیرو برای «کد تعرفه ۴ — تولید (صنعت و معدن)» است.
نرخ پایه ۱۴۰۳: ۷٬۲۴۳ ریال
در ابلاغیه سال ۱۴۰۳ (لازمالاجرا از ابتدای اردیبهشت ۱۴۰۳ و در تمام فصول سال)، متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی ۷٬۲۴۳ ریال بر کیلوواتساعت تعیین شد — در حالی که این عدد در ابلاغیه ۱۴۰۲ معادل ۶٬۰۰۰ ریال بود؛ یعنی رشدی بیش از ۲۰ درصد در یک سال. بهای انرژی هر گروه صنعتی از حاصلضرب ضریب گروه در این نرخ پایه به دست میآید.
ضرایب گروههای صنعتی (ابلاغیه ۱۴۰۳)
چند نمونه از گروهبندی کد ۴ و نرخ مؤثر هر گروه:
- صنایع عمومی (۴-الف) با قدرت تا ۱ مگاوات: ضریب ۰/۲۲ → ۱٬۵۹۴ ریال؛ بیش از ۱ مگاوات: ضریب ۰/۴۸ → ۳٬۴۷۷ ریال
- سیمان (۴-ج) با قدرت ۲۵۰ کیلووات و بیشتر: ضریب ۰/۳۲ → ۲٬۳۱۸ ریال
- شمش آلومینیوم (۴-د) بیش از ۱ مگاوات: ضریب ۱ → ۷٬۲۴۳ ریال
- فروآلیاژ (۴-د) بیش از ۱ مگاوات: ضریب ۱/۱۰ → ۷٬۹۶۸ ریال
- فولاد، مس و فلزات اساسی (۴-د) بیش از ۱ مگاوات: ضریب ۱/۸۳ → ۱۳٬۲۵۵ ریال
- پالایشگاه و پتروشیمی (۴-د) بیش از ۱ مگاوات: ضریب ۲ → ۱۴٬۴۸۶ ریال
- مراکز استخراج رمزارز (۴-ه): خارج از این سازوکار، بر اساس مقررات ابلاغی جداگانه
دو نکته مهم در همین جدول پنهان است: اول، قدرت قراردادی شما تعیین میکند در کدام پله ضریب قرار بگیرید؛ دوم، گروهبندی فعالیت (بر اساس پروانه و کد آیسیک) مستقیماً نرخ پایه شما را جابهجا میکند. خطا در هر کدام، یعنی سالها پرداخت اضافه.
تبصرههایی که نباید نادیده گرفت
- مصارف غیرصنعتی مشترکان صنعتی (مصارفی که مستقیماً در فرآیند تولید نیستند) با ضریب بالاتر (۱/۲) محاسبه میشود.
- سایر اجزای صورتحساب — تجاوز از قدرت، هزینه سوخت نیروگاهی، عوارض برق و مالیات بر ارزش افزوده — همچنان طبق مقررات جاری جداگانه محاسبه میشوند.
- برای صنایع بالای ۱ مگاوات، تأمین انرژی از بورس انرژی و سازوکارهای مبادلاتی مشمول دستورالعملهای مخصوص خود است و میتواند اقتصاد تأمین برق را تغییر دهد.
معنای عملی برای صنعت شما
قیمتگذاری مبتنی بر ماده ۳ یعنی نرخ برق صنعتی هر سال با اقتصاد سوخت نیروگاهها بازتنظیم میشود و فاصله تعرفه با نرخ بازار آزاد، از طریق قلم «مابهالتفاوت اجرای مقررات» مدیریت میشود. در چنین ساختاری، تصمیمهای بهظاهر اداری — اصلاح قدرت قراردادی، تفکیک مصارف غیرصنعتی، ثبت قراردادهای دوجانبه در سامانه امیس — اثر مالی مستقیم و بزرگی دارند. تیم تتا موقعیت تعرفهای واحد شما را در این جدول تحلیل میکند و مسیرهای قانونی کاهش نرخ مؤثر را پیشنهاد میدهد.


