تتا انرژی

2026-06-22

ساعات اوج بار و جابه‌جایی مصرف برای صرفه‌جویی

ساعات اوج بار و جابه‌جایی مصرف برای صرفه‌جویی

در تعرفه چندزمانه، بهای هر کیلووات‌ساعت به این بستگی دارد که آن را در چه ساعتی از شبانه‌روز مصرف کرده باشید. مصرف در ساعات اوج بار گران‌ترین و در ساعات کم‌باری ارزان‌ترین نرخ را دارد. شرکت مدیریت شبکه برق ایران هر سال جدول این ساعات را اعلام می‌کند و نکته مهم این است که پنجره اوج بار در طول سال ثابت نیست.

تقویم ساعات اوج بار ۱۴۰۴

بر اساس جدول ابلاغی سال ۱۴۰۴، سه الگوی روزانه در طول سال داریم:

  • فروردین: اوج بار از ساعت ۱۹ تا ۲۲ — کم‌باری از بامداد تا ساعت ۹ صبح
  • اردیبهشت تا شهریور (تابستان): اوج بار از ساعت ۱۲ تا ۱۸ یعنی ظهر تا عصر — کم‌باری از ۲ بامداد تا ۸ صبح
  • مهر تا اسفند (پاییز و زمستان): اوج بار از ساعت ۱۹ تا ۲۱ — کم‌باری از بامداد تا ۹ صبح

جابه‌جایی پیک از شب به ظهر در ماه‌های گرم، پیامد مستقیم بار سرمایشی شبکه است و برای صنایع یک فرصت مهم ایجاد می‌کند: واحدی که بتواند فرآیندهای پرمصرف خود را در تابستان به شیفت شب منتقل کند، درست در ارزان‌ترین ساعات شبکه تولید می‌کند.

قواعد کلی بازه‌ها

طبق شرایط عمومی تعرفه‌ها:

  • متوسط ساعات اوج بار ۴ ساعت در شبانه‌روز و متوسط کم‌باری ۸ ساعت است و مجموع ساعات اوج بار سال از ۱۴۶۰ ساعت بیشتر نمی‌شود.
  • برای مشترکان دارای کنتور دوزمانه (غیرخانگی)، مصرف ساعات اوج با ضریب ۰/۶ نرخ اوج و بقیه ساعات با نرخ میان‌باری محاسبه می‌شود.
  • بهای انرژی و قدرت بر مبنای ماه ۳۰ روزه طراحی شده و به نسبت روزهای واقعی دوره تعدیل می‌شود.

راهبرد جابه‌جایی بار

جابه‌جایی بار به معنی کاهش تولید نیست؛ به معنی «زمان‌بندی دوباره» آن است. چند نمونه از اقداماتی که در پروژه‌های تتا به کار گرفته‌ایم:

  • انتقال فرآیندهای انرژی‌بر منقطع (آسیاب، شارژ کوره، پمپاژ، تولید هوای فشرده ذخیره‌شونده) به بازه کم‌باری
  • برنامه‌ریزی تعمیرات و توقف‌های برنامه‌ای در پنجره اوج بار
  • استفاده از ذخیره‌سازی انرژی (باتری، ذخیره حرارتی یا سرمایشی) برای عبور از ساعات گران
  • هماهنگی شیفت‌های کاری با تقویم فصلی پیک، به‌ویژه در ماه‌های تابستان

اثر آن روی قبض چقدر است؟

سهم هر بازه در قبض شما از خود صورت‌حساب قابل استخراج است: مصرف هر بازه ضرب در نرخ همان بازه. در واحدهای صنعتی که الگوی مصرف تخت دارند، معمولاً سهم مصرف بازه اوج به دلیل نرخ بالاتر، وزنی بیش از سهم ساعتی آن در مبلغ نهایی دارد. پلتفرم تحلیل داده تتا با استفاده از داده‌های ریز مصرف، سناریوهای جابه‌جایی بار را شبیه‌سازی و صرفه‌جویی هر سناریو را پیش از اجرا محاسبه می‌کند تا تصمیم بر اساس عدد گرفته شود، نه حدس.